İLÇEMİZ TARİHİ : Eski adıyla Hazzo, Muş Dağları'nın güney eteklerinde kurulmuş olan tarihi bir yerleşim merkezidir. İlçemizle ilgili tarihi vesikalara bakıldığında Selçuklular dönemi öncesindeki bilgilerin; kesinlik arz etmediği görülür. Bununla birlikte az sayıdaki tarihi kaynaklar eski adıyla Hazzo'nun, Selçukluların Anadolu'ya gelmeden evvel kurulduğunu belirtmektedir. Bitlis Beyi Şerefhan'ın kaleme aldığı "Şerefnâme", Evliya Çelebi'nin "Seyehatnâmesi" ve Kamus'ul Âlan adlı bir eserde, Hazzo beyleri ve yöre halkından söz edilmektedir. Evliya Çelebi Seyahatname'sine göre Timur'un kuvvetleri Hazzo'yu Diyarbakır hakimi Akkoyunlu Uzun Hasan'dan almış ve kalesini yıktırmıştır. Sonraları yapılan savaşlarla bölge yeniden Akkoyunlu Devleti hükümranlığına girmiştir. 1502 yılında Safevi devleti hükümdarı Şah İsmail'in Akkoyunlu devletini ortadan kaldırmasıyla hakimiyet Safevilere geçmiştir. Bölgedeki karışıklıklar ve Osmanlı ile Safeviler arasındaki bölge hakimiyeti mücadelesi iki devleti 1514 yılında Çaldıran ovasında karşı karşıya getirmiştir. Yavuz Sultan Selim, Çaldıran Savaşı'ndan önce İdris-i Bitlisî'yi beylerle irtibat kurmak üzere bölgeye göndermiş, İdris-i Bitlisi buradaki yirmi beş beyle toplantı yaparak bunların Osmanlı himayesini kabul etmelerini sağlamıştır. Böylece bölgede bulunan yirmi beş beylikten biri olan Hazzo Beylik'i de Osmanlı himayesine girmiş oldu. Çaldıran zaferinden sonra, Hazzo Kalesi'nin hakimliğini Bitlis hakimi Şerefhan'a verilmiştir. Bu yönetim (Diyarbekir Beylerbeyliğine bağlı beş beylik) biçimi Osmanlı devletinde II. Abdülhamit dönemine kadar sürmüştür. II. Abdülhamit'in 1884'de "Vilayet-i Umumiye" kanunu ile Diyarbekir Beylerbeyliği'ni ortadan kaldırmasıyla, Hazzo, merkezi idareye (Bitlis'e) bucak olarak bağlanmıştır Hazzo, 01 Haziran 1938'e kadar Sason'a bağlı bir bucaktır. Aynı tarihli bir yasayla ismi "Kozluk" olarak değiştirilip Siirt iline bağlı bir ilçe haline getirilmiş ve aynı yıl içinde ilçede belediye teşkilatı kurulmuştur. 18 Mayıs 1990'da çıkarılan bir başka yasa ile daha önce Siirt iline bağlı bir ilçe olan Batman'ın il; Kozluk da Batman'a bağlı bir ilçe durumuna getirilmiştir.

Kozluk ilçesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümü'nde Batman iline bağlı bir ilçedir. Diyarbakır-Bitlis karayolunun 132. km'sinde, yolun üç km kuzeyinde, Muş Dağları'nın güney eteğinde ve Hazzo Kalesi'nin çevresinde kurulmuştur. İlçemiz Batman'a 65 km uzaklıktadır. 38° 12' kuzey enlemleri ve 41° 29' doğu boylamında yer almaktadır. Kuzeyinde Sason, güneyinde Beşiri ve Kurtalan, doğusunda Bitlis ili ve Baykan, batısında Silvan ve güneybatısında Batman ili yer almaktadır. 1175 km 2 'lik yüzölçümüyle ilçemiz, Batman ilinin en büyük ilçesidir. Yükseltisi (rakımı) 810 metredir. Batman-Kozluk yolu üzerindeki Bekirhan Bucağı ilçemize bağlı tek bucaktır. Bunun yanında ilçemiz 69 köy, 81 mezradan oluşmaktadır. İlçemiz, Batman ilinin kuzeydoğusunda 1168 Km2 alana kurulmuş olup rakımı 890 metredir. Doğusunda Bitlis ve Siirt illeri, batısında Diyarbakır ili, kuzeyinde Sason ilçesi, güneyinde Beşiri ilçeleri ile çevrilidir. Arazi yapısı itibariyle kuzeyi ve güney doğusu yüksek sarp dağlarla kaplı olup, güneyde Dicle vadisine, batıda Batman çayına doğru ovalıktır. İlçenin iklimi kışları sert ve yağışlı , yazları sıcak ve kurak geçer. En soğuk ayları Ocak-Şubat, en sıcak ayları Temmuz ve Ağustos’tur .

1997 yılı genel nüfus sayımına göre ilçe merkezi nüfusu 29.713 , köyler nüfusu 40.718 olmak üzere toplam nüfus 70.431 iken, 22 Ekim 2000 genel nüfus sayımına göre ilçe merkezi 27.109, köyler 47.526 olmak üzere toplam nüfus 74.635 olmuştur. İlçe geneli nüfus artış oranı yaklaşık %67 dir. İLÇE’NİN TOPLAM NÜFUSU : 74.635 İLÇENİN MERKEZ NÜFUSU : 27.109 KÖY NÜFUSU : 47.526 KENTLİ NÜFUS ORANI : % 36 KÖYLÜ NÜFUS ORANI : % 64 22 EKIM 2000 GENEL NÜFUS SAYIMINDA MAHALLELER NO MAHALLE HANE NÜFUS 1 AGAÇLIK 66 1019 2 BAHÇELI 35 532 3 ÇAYBASI 70 289 4 CEVIZLIK 99 2272 5 DEGIRMENDERE 75 397 6 A.GÜNESLI 412 1974 7 HAMAM 317 1703 8 ISLAMBEY 570 2444 9 KALE 292 1870 10 KARPUZLU 23 108 11 KAVAKLI 50 385 12 KEMALPASA 40 665 13 KOMANDO - 1061 14 KÖPRÜBASI 60 832 15 PINAR BASI 32 165 16 SEMDINAGA 738 5580 17 TEPECIK 857 4750 18 TEPEÜSTÜ 16 166 19 YAMAÇLI 527 2989 20 YENI MAHALLE 314 1368 21 YESILTEPE 55 494 22 Y.GÜNESLI - 3666 TOPLAM 4648 34729 GENEL TOPLAM 36039 22 EKIM 2000 GENEL NÜFUS SAYIMINDA Köy Nüfusu

İDARî DURUM : İlçemizde 1 merkez belediyesi, 1 belde belediyesi olmak üzere iki belediye, 68 köy ve 95 kayıtlı mezra bulunmaktadır. Merkez belediyesine bağlı 24 mahalle, Bekirhan Beldesine bağlı 4 mahalle mevcuttur. Köylerimiz genel olarak dağınık bir yerleşim yapısına sahiptir 2000 Yılı Nüfus verilerinde Köy nufusu : 47526 Mahalle Nüfusu : 34729

SOSYAL DURUM : İlçemize sosyal açıdan bakıldığında, bölge genelinde olduğu gibi ataerkil aile yapısının büyük oranda devam ettiği görülmektedir. Ancak son yıllarda eğitim düzeyinin yükselmesi ve geçim şartları nedeniyle hızlı bir şekilde çekirdek aileye geçiş olmaktadır. Halk genel olarak geleneksel değerlere, örf ve adetlere bağlıdır. Halkın sosyal hayatını ağırlıklı olarak geleneksel değerler belirlemektedir. İlçe halkının sosyal aktiviteleri yok denecek kadar azdır. Spor salonu, çocuk bahçesi, piknik alanı vs. sosyal tesislerin yeterli olmaması sosyal ve kültürel açıdan önemli bir eksikliktir. Bununla birlikte ilçe merkez nüfusunun ihtiyaçlarını karşılamasa da Belediye’ ye ait bir konferans salonu, ticari alanda çok sayıda lokanta,market ve kahvehane bulunmaktadır. İlçemizde futbol dalında faaliyet gösteren ve Batman 1. Amatör kümede mücadele eden Kozluk Belediye Spor Kulübü adında bir spor kulübü bulunmaktadır. Halkın sportif faaliyetleri için zemini toprak bir şehir stadyumu ile özel sektöre ait bir halı saha bulunmaktadır. İlçede televizyon yayınları istenen düzeyde değildir.


EĞİTİM ve KÜLTÜR DURUMU: 2006-2007 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İLÇE GENELİ OKULLARIN DURUMU BAĞIMSIZ ANAOKULU : 1 İLKÖĞRETİM BÜNYESİNDE ANAOKULU : 13 İLKÖĞRETİM OKULU : 98 İLKÖĞRETİM DERSLİK SAYISI : 414 LİSE SAYISI : 3 TOPLAM OKUL SAYISI : 102 KOZLUK İLÇESİ (Merkez) İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİ SAYISI : 6979 DERSLİK SAYISI : 183 DERSLİK BAŞINA DÜŞEN ÖĞRENCİ SAYISI : 38 (Köyler) İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİ SAYISI : 9630 DERSLİK SAYISI : 231 DERSLİK BAŞINA DÜŞEN ÖĞRENCİ SAYISI : 42 ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİ SAYISI : 771 DERSLİK SAYISI : 33 DERSLİK BAŞINA DÜŞEN ÖĞRENCİ SAYISI : 24 ANASINIFI ÖĞRENCİ SAYISI : 239 İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİ SAYISI : 16609 MERKEZ LİSE SAYISI : 3 LİSE ÖĞRENCİ SAYISI : 771 TOPLAM ÖĞRENCİ SAYISI : 17619 OKUR YAZAR ORANI (%) : 48 İNŞAATI DEVAM EDEN ANAOKUL SAYISI : - İNŞAATI DEVAM EDEN İLKÖĞ.OKUL SAYISI: 1 İNŞAATI DEVAM EDEN LİSE SAYISI : - KAPALI KÖY OKULU SAYISI : 3 KAPALI OKULUN BULUNDUĞU KÖY VE KAPANMA NEDENİ : Beşkonak Köyü Okul Yıkık Danagözü Köyü Okul Yıkık Karşıyaka Köyü Okul Yıkık ÖĞRETMEN DURUMU MEVCUT İHTİYAÇ ANA SINIFI : 8 18 İLKÖĞRETİM SINIF ÖĞRETMENİ : 249 126 İLKÖĞRETİM BRANŞ ÖĞRETMENİ : 73 178 LİSE ÖĞRETMENİ : 31 21 İLKÖĞRETİMDE DERSLİK /ÖĞRENCİ ORTALAMASI : 414/40 ORTAÖĞRETİMDE DERSLİK/ÖĞRENCİ ORTALAMASI : 33/24 İLKÖĞRETİM ÖĞRETMEN BAŞINA DÜŞEN ÖĞRENCİ SAYISI : 40 ORTAÖĞRETİM ÖĞRETMEN BAŞINA DÜŞEN ÖĞRENCİ SAYISI : 24 NORMAL EĞİTİM YAPAN OKULLAR : 66 İKİLİ EĞİTİM YAPAN OKULLAR : 32 NORMAL EĞİTİM YAPAN ORTA EĞİTİM OKUL SAYISI : 3 İKİLİ EĞİTİM YAPAN ORTAEĞİTİM OKUL SAYISI : - YAYGIN EĞİTİM HALK EĞİTİM KURSU SAYISI : 106 HALK EĞİTİM KURSU BÖLÜM SA. : 13 KURSA KATILANLARIN SAYISI : 2429 ÖĞRETMEN SAYISI : 158 KADROLU USTA ÖĞRETİCİ SAYISI : - KADROSUZ USTA ÖĞRETİCİ SAYISI : - ÜCRETLİ USTAÖĞRETİCİ : 11 HALK KÜTÜPHANESİ SAYISI : 1 TAŞIMALI İLKÖĞRETİM TAŞIMA MERKEZİ OKUL SAYISI : 14 ÖĞRENCİSİ TAŞINAN YERLEŞİM YERİ : 101 TAŞINAN ÖĞRENCİ SAYISI : 3089 YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULLARI OKUL SAYISI ÖĞRENCİ SAYISI KOZLUK 1 867 YİBO’YA YERLEŞTİRİLEN ÖĞRENCİ SAYISI : 867 TAŞINAN ÖĞRENCİ SAYISI : 3089 ORTA ÖĞRETİM YURT DURUMU YURT SAYISI : 2 YATAK KAPASİTESİ : 60 KALAN ÖĞRENCİ SAYISI : 56 (00-Kız, 56 Erkek) KALAN ÖĞRENCİLERİN SINIFLARA DAĞILIMI : 9. Sınıf 12 Kişi 10. Sınıf 20 Kişi 11.Sınıf 24 Kişi ÖĞRETMEN EVLERİ KOZLUK : 29 Yatak Kapasiteli

EKONOMİ DURUMU : İlçe ekonomisi tarıma dayanmaktadır. Halkın büyük çoğunluğu tarım ve hayvancılıkla iştigal etmektedir. İlçe merkezi ve köylerde küçük esnafın ticari faaliyetleri dışında hayvan alım satımı ve küçük çaplı yolcu ve yük taşımacılığı yapılmaktadır. İlçede pazar, fuar, sergi, panayır vb. faaliyetler yapılmamaktadır. İlçemizde en önemli istihdam alanı tütüne dayalı olup, Kozluk Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğünde 28 işçi 24 memur olmak üzere toplam 52 kişi, Bekirhan Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğünde ise 35 işçi 17 memur olmak üzere toplam 52 kişi çalışmaktadır. 2005 yılında Kozluk’ ta 5896 ekiciden 1.124.193 Kg , Bekirhan’ da 6569 ekiciden 1.359.444 Kg, Tuzlagözü’ ünde ise 1657 ekiciden 328.440 Kg. tütün alımı yapılmıştır. Bunlardan başka özel sektöre ait Koztaş Tuğla Fabrikasında 23 işçi, Kozluk Turna Fabrikasında da 28 işçi çalışmaktadır. Genç ve okumuş nüfusunun bölge ortalamasına göre fazla olduğu ilçemizde işsizlik en önemli sorunu teşkil etmektedir. Bu alanda bölgede uygulanan Geçici Köy Koruculuğu sistemi önemli bir istihdam alanı sağlamış olup bu gün itibariyle 607 kadrolu korucu maaş almaktadır. Son yıllarda köylerden merkeze yaşanan göç hayvancılığı ve bazı köylerin çiftçilik yapmasını ortadan kaldırdığı için geçim sıkıntısı çeken aile sayısında büyük bir artış görülmüş olup, bu ailelerin geçimini temin için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfımızca kilimcilik ve seracılık projeleri yapılmış ve uygulamaya geçilmiştir.

İLÇEDE ALT YAPI : İlçe merkezi alt yapısında önemli sıkıntılar bulunmaktadır. Belediye ye bağlı mahallelerin önemli bir kısmında içme suyu ve kanalizasyon yoktur. Ayrıca ilçe merkezi ile üçyol mevki arasındaki yaklaşık 4 Km’ lik yol oldukça bakımsız ve trafik güvenliğini tehlikeye sokacak derecede dar ve bozuk bir zemine sahiptir. İlçe merkezi mahalle yolları da bozuktur. İlçemize bağlı Bekirhan Beldesinde yaklaşık % 40’lık kısmında kanalizasyon şebekesi bulunmamakta ve beldenin tamamında içme suyunda sıkıntılar yaşanmaktadır. İlçemize bağlı 68 köy ve kayıtlı 95 mezranın büyük bir kısmının yolları bozuk olup bakım, onarım ve stabilize kaplamaya ihtiyaç vardır. Akçalı köyü, Yenidoğan köyüne bağlı 2 mezra, Geçitaltı Köyüne bağlı 2 mezra olmak üzere 1 köy ve 4 mezrada elektrik yoktur. Ayrıca 9 köyümüzde de telefon bulunmamaktadır. Yeniçağlar Köyümüz dışında köylerimizde kanalizasyon şebekesi yoktur. İlçe geneli elektriğinde voltaj düşüklüğü sebebiyle sıkıntı çekilmektedir.



KÖYLERİMİZİN DURUMU : İlçemize bağlı 68 köy ve 95 kayıtlı mezra bulunmaktadır. Devlet karayolu üzerinde bulunan köylerimiz haricindeki hemen bütün köy yolları toprak olup özellikle kış aylarında dağ köyleri ulaşımında büyük problemler yaşanmaktadır. Köy yollarımızın bakım, onarım ve stabilize kaplamaya ihtiyacı vardır. Akçalı köyümüzün ise yolu mevcut değildir. Yine Akçalı köyü, Yenidoğan (Asi) Köyüne bağlı 2 mezra, Geçitaltı Köyüne bağlı 2 mezra olmak üzere 1 köy ve 4 mezrada elektrik olmayıp diğer köy ve mezralarımızda elektrik vardır. Ayrıca Akçalı, Akçakışla, Armutlu, Beşkonak, Geçitaltı, İnişli, Kulludere,Yazılı ve Yenidoğan (Asi) köyleri olmak üzere 9 köyümüzde de telefon bulunmamaktadır. İlçemiz köylerinin yol ve su durumu aşağıya çıkarılmıştır. KÖYDES Projesi kapsamında 2005 yılında 51 köyümüzde 11,6 Km Asfalt, 74,65 Km Stabilize yol ve 13 Köyümüzün içme suyu sorunu toplam 1.237.712,51.-YTL harcama ile çözümlenmiştir. 2006 yılında KÖYDES Projesi devam etmekte olup, Ekim 2006 ayı sonu itibarıyla toplam 123 Km yol yapılmış, bunun 31,3 Km’si Asfalt 91,7 Km’si Stabilize yol olarak gerçekleştirilmiştir. 13 Köyümüzün içme suyu şebekesi işleri devam etmektedir